Văn hóa – Con đường làng – Quang Hùng

Con đường làng

Nằm cách Hà Nội 16 km về phía Bắc, Phù Lưu hay còn gọi là làng Giầu (huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh) là ngôi làng cổ nằm lép mình giữa một bên là cánh đồng bát ngát, một bên là đầm Phù Lưu (đền Đầm) – tương truyền là khởi nguồn của con sông Tiêu Tương huyền thoại. Con sông từng gắn với câu chuyện tình chàng Trương Chi(*) cảm động và cổ tích.

Phù Lưu là nơi nổi tiếng trù phú của đất Kinh Bắc xưa, với đình Phù Lưu, với đầm Phù Lưu mang đầy màu sắc huyền thoại của những câu chuyện kể về dòng Tiêu và chàng Trương, với con đường làng lát đá phiến màu xanh da trời uốn lượn như những dòng sông “chảy” quanh làng.

QH1

Dạo bước quanh làng ta sẽ bắt gặp những phiến đá màu xanh da trời, kích thước khoảng 50 x 50cm đều nhau tăm tắp được xếp thành những con đường có chiều rộng bằng 2 viên, 4 viên chạy dài, vút tầm mắt vào tận các ngõ ngách sâu trong làng. Về làng vào một ngày cuối hè, nắng vẫn còn chói chang nhưng ở đây không hề thấy sự nóng bức, oi nồng mà thay vào đó là cảm giác dễ chịu, dịu nhẹ của màu xanh vút dài, bao trùm khắp các con ngõ nhỏ. Hiện nay trong hồ sơ tài liệu về “lý lịch” của con đường không còn lưu lại điều gì, nhưng cụ Lê Thị Thạch (90 tuổi), một trong những người cao tuổi nhất làng, sinh ra và lớn lên tại đây cho biết: “Quan tuần phủ tỉnh Hà Bắc Hoàng Thuỵ Chi (nay là tỉnh Bắc Giang) quê ở làng này, ông đã cho xây dựng nhiều lăng tẩm, chùa chiền, những con đường này là do ông đứng ra xây dựng. Đá lấy tận Quảng Ninh. Thời bấy giờ đường xá đi lại khó khăn, phương tiện vận chuyển thô sơ, người ta phải dùng thuyền chuyển đá về. Ròng rã mấy tháng trời mới chuyển hết. Không biết chính xác con đường này có từ năm nào nhưng từ khi tôi còn nhỏ đã có những con đường này rồi, có lẽ nó đã trên 100 năm tuổi”. Cụ còn cho biết thêm “ngày xưa làng còn có rất nhiều con đường như vậy, nó còn chạy vào tới tận các ngóc ngách đường làng, bước chân ra ngõ là đặt chân lên những phiến đá đó ngay, nhưng trải qua năm tháng có nhiều con đường đã xuống cấp, phải cậy lên bỏ đi những viên hỏng nên những con đường mới dần ít đi và ngắn lại…”. Khi còn nhỏ, lũ trẻ con trong xóm chúng tôi thường nằm lăn ra đường mà chơi thổi vòng, gẩy chun, đánh đáo vì chúng rất nhẵn và mát…Bây giờ xe pháo đi lại suốt ngày, và những trò chơi dân gian đó bọn trẻ cũng ít chơi nên những con đường không còn làm thêm “chức năng” đó nữa. Con đường đã từng đi vào truyện và đến nay vẫn được đưa vào chương trình giảng dạy Ngữ văn lớp 9 (truyện ngắn “Làng” của nhà văn Kim Lân). Trong các làng quê Việt Nam hiện nay hiếm có ngôi làng nào lại có những con đường độc đáo đến như vậy. Nó độc đáo thể hiện ở sự tự hào, hào hứng khi trong truyện ngắn “Làng” của nhà văn Kim Lân miêu tả về con đường làng, nào là “trời mưa bùn không bắn đến gót chân”; “là nơi vui đùa của trẻ con làng trên, xóm dưới”; “là nơi phơi thóc lúa mỗi khi ngày mùa”…

So với trước đây con đường làng sạch sẽ và đẹp hơn rất nhiều, các phiến đá được xếp phẳng so le nhau, chúng được gia cố bằng những hàng gạch lát nghiêng để tạo độ vững chắc lâu dài. Con đường làng không còn mang vẻ hoang sơ, lô nhô nữa mà được quy hoạch lề lối, được người dân có ý thức trách nhiệm giữ gìn. Đầu và cuối làng đều cắm biển cấm xe tải, xe hạng nặng vào làng, mục đích để giảm bớt “gánh nặng” cho những con đường vốn đã mang nhiều dấu tích của thời gian.

QH2

Ông Chu Hồng Chiến – trưởng thôn Phù Lưu cho biết: “năm ngoái lãnh đạo thôn đã xin ý kiến các cụ và nhân dân trong làng bê tông hóa đường làng, vì những con đường này trải qua năm tháng đã xuống cấp, mặt đá đã trơn bóng nên rất trơn khi trời mưa. Đa số không ủng hộ vì họ cho rằng đó là nét rất riêng của Phù Lưu cần phải gìn giữ, tôn tạo…”. Đất nước đang từng ngày đổi mới và phát triển, đô thị hoá đang lấn át các làng quê nhưng chúng ta không để mất đi những giá trị văn hóa riêng, lâu đời, mang bản sắc của mỗi làng quê. Những cái đó là vô giá mà khi mất đi không dễ gì tìm thấy lại.

QH3

*Đại Nam nhất thống chí, Nxb Khoa học xã hội, H, 1971

Advertisements
Published in: on November 9, 2009 at 3:02 pm  Leave a Comment  

The URI to TrackBack this entry is: https://nhabaotre28b.wordpress.com/2009/11/09/van-hoa-con-d%c6%b0%e1%bb%9dng-lang-quang-hung-2/trackback/

RSS feed for comments on this post.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: