Làng nghề – Mười bốn năm im tiếng ở làng pháo Bình Đà – Ngọc Anh

Mười bốn năm im tiếng ở làng pháo Bình Đà

Nhắc đến địa danh Thanh Oai – Hà Tây (nay thuộc Hà Nội) không nhiều người biết đến. Song cái tên làng pháo Bình Đà – Bình Minh thì không xa lạ gì với người dân Việt Nam. Đã đã 14 năm trôi qua, kể từ khi chỉ thị cấm sản xuất, buôn bán và tàng trữ pháo nổ có hiệu lực, Bình Đà nay đã có rất nhiều đổi mới.

NA1

Sinh ra và lớn lên ở một làng với nghề truyền thống rất đặc biệt: Nghề làm pháo nổ, từ khi còn rất nhỏ tôi đã biết tới các loại pháo và quy trình sản xuất ra nó. Làng tôi thời ấy ngày nào cũng nghe tiếng pháo nổ giòn giã và tấp nập kẻ mua người bán mặt hàng này.

Bình Đà – Thời pháo thịnh

Trước năm 1995 thôn Bình Đà (Bình Minh –Thanh Oai) nổi tiếng khắp Việt Nam là một làng với nghề sản xuất pháo truyền thống. Người Bình Đà rất tự hào vì nghề này đã giúp nơi đây trở thành làng giàu nhất nhì huyện Thanh Oai lúc đó.

Thời ấy, đặt chân tới đất Bình Đà là đã có thể ngửi thấy mùi thuốc pháo, mùi xác pháo vừa đốt, mùi giấy cuộn pháo và cảm nhận được sự náo nhiệt của nghề làm pháo. Cả làng đều làm pháo, không phân biệt tuổi tác, giới tính cuốn theo vòng xoáy của công việc khá nguy hiểm này.

Trẻ con thì tiêm pháo, cuộn pháo, những người trung niên có nhiều kinh nghiệm thì nhận nhiệm vụ đổ thuốc. Người ta làm pháo từ sáng sớm tới tối mịt, tình làng nghĩa xóm nhờ đó mà cũng trở nên thân thiết. Nghề pháo càng phát triển, những ngôi nhà tầng cũng dần thay thế những mái nhà ngói cũ kĩ, đời sống nhân dân dần được nâng lên.

Thời khủng hoảng

Năm 1995, Chỉ thị 406 của Thủ tướng Chính phủ được áp dụng, người dân Bình Đà rơi vào thời kỳ khủng hoảng bởi ngoài làm pháo, họ không có bất kỳ nghề phụ nào khác. “Hàng ngày nhìn những khuôn pháo, những kim tiêm, những cuộn giấy nằm chất đống còn mình không làm ra tiền tôi lại thở dài não lòng” – Bà Nguyễn Thị Trang – 67 tuổi nhớ lại những ngày khó khăn khi cả làng mất nghề pháo.

Lúc ấy, tôi còn rất nhỏ nhưng đi đâu cũng nghe người lớn than vãn về nỗi lo cơm áo, lo cuộc sống gia đình. Cả làng bao trùm một không khí u uất, chán nản. Trẻ con không còn vô tư nô đùa mà khép nép đứng nhìn bố mẹ với khuôn mặt lo âu. Không ai còn muốn ra ngõ hay ngồi túm tụm lại nói chuyện phiếm, trong đầu mỗi người đều chỉ có hai câu hỏi luôn canh cánh: Làm gì bây giờ? Làm thế nào để khôi phục kinh tế?

Bình Đà thời im tiếng pháo

Không còn nghề pháo tức là mất đi một công việc, mất đi nguồn thu nhập chính của người Bình Đà, song cái được cũng nhiều. Không còn tai nạn do sản xuất pháo, số người chết và bị thương do nổ pháo không còn làm người ta sợ hãi.

Vốn là những người năng động, tháo vát không và chịu khuất phục trước khó khăn, cả làng Bình Đà đã tìm đủ mọi cách để khôi phục cuộc sống. Những người còn chút vốn từ khi sản xuất pháo để lại thì đứng lên mở công ty sản xuất đồ thủ công, công ty may mặc, phụ nữ chuyển sang nghề buôn bán, một số người già và trẻ em làm nghề thêu ren…

Cán bộ xã cũng mở nhiều lớp bồi dưỡng nghiệp vụ, dạy nghề cho thanh niên trong làng và liên kết với nhiều công ty tạo điều kiện tìm việc cho người dân. Người làng tôi từ bàn tay quen làm pháo cũng bắt đầu quen với công việc đồng áng, buôn bán và những nghề thủ công khác.

Giờ đây, mỗi dịp lễ tết tới Bình Đà không còn nghe thấy tiếng pháo nổ đì đùng, không còn ngửi mùi thuốc pháo, không còn thấy xác pháo bay khắp làng mà thay vào đó là những hoạt động vui chơi, giải trí lành mạnh.

Cả làng hiện nay có mức sống ổn định, trẻ em được đi học đầy đủ, thanh niên đều được dạy nghề và có việc làm tại những công ty TNHH ngay gần nhà. Những người làm pháo có uy tín và kinh nghiệm lâu năm vẫn giữ bí quyêt làm pháo bông, tuy nhiên chỉ sản xuất khi có dịp lễ đặc biệt của cả nước và được cho phép của chính phủ.

Những ngôi nhà tầng theo lối kiến trúc mới cùng nhiều đồ dùng hiện đại và tiện nghi vẫn ngày ngày mọc lên ở làng tôi, đánh dấu bước chuyển mình theo sự phát triển của xã hội. Song người Bình Đà vẫn nhớ tiếng pháo tép, pháo cối…, nhớ mùi thuốc súng, nhớ những khuôn pháo chờ tiêm và nhớ mình có tên “làng pháo Bình Đà”.

NGỌC ANH

Advertisements
Published in: on November 8, 2009 at 4:06 pm  Comments (1)  

The URI to TrackBack this entry is: https://nhabaotre28b.wordpress.com/2009/11/08/van-hoa-con-d%c6%b0%e1%bb%9dng-lang-quang-hung/trackback/

RSS feed for comments on this post.

One CommentLeave a comment

  1. – Chọn được đề tài, diễn đạt khá, ít sai sót.
    – Chú ý ngắt đoạn khi đủ ý


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s

%d bloggers like this: