Làng nghề – Rèn Đa Sỹ – Tồn tại hay không tồn tại….? – Dương Minh

 

Nằm ven sòng sông Nhuệ hiền hòa cách Hà Đông – thủ đô Hà Nội chừng 1 cây số, đa sỹ là 1 làng nghề nổi tiếng qua hàng trăm năm, nơi đây ko chỉ nổi tiếng bới vẻ cổ kính với nhiều cảnh đẹp mà còn nổi tiếng bởi nét đặc trưng của văn hóa xứ Đoài, ở đó có làng rèn truyền thống một nghề mà biết bao thế hệ nơi đây gìn giữ như tính mạng của mình. Nhưng cuộc sống nơi đô thị cùng với những đổi thay đã làm cho tính văn hóa và giá trị truyền thống của làng nghề đang bị mai một.

 

1 làng nghề truyền thống

DM1

Người Đa Sỹ có nhiều niềm tự hào về mảnh đất quê hương: có nghề rèn trải qua nhiều thế hệ, có nghề thuốc nổi tiếng với nhiều bậc danh y và đặc biệt, đây là vùng đất khoa bảng với nhiều tiến sỹ đỗ đạt. Đó cũng là lý do cái tên Đa Sỹ được đặt tên cho miền đất này thay cho tên trước đây là Làng Sẽ.

Tương truyền nghề rèn Đa Sỹ có từ đời Hùng Vương thứ 18, là nơi cung cấp vũ khí cho các lạc hầu, lạc tướng giữ yên bờ cõi và sản xuất nông cụ phục vụ sản xuất, lao động.

Nhưng làng Đa Sỹ chính thức có được nghề rèn độc đáo như ngày nay là phải nhờ có hai vị tổ nghề là cụ Nguyễn Thuật và cụ Nguyễn Thuấn, khi đóng quân trên đất làng Sẽ xưa đã truyền nghề rèn lại cho dân làng. Dân làng Đa Sỹ tổ chức cúng lễ hai cụ vào các ngày 27 tháng 3 và 25 tháng 8 âm lịch để tưởng nhớ công ơn mở nghiệp.

Đa Sỹ hiện có 1.300 hộ dân, trong đó khoảng 900 hộ làm nghề rèn với trên dưới 1.000 lò. Hoạt động sản xuất của các hộ chủ yếu là nhỏ lẻ mang tính chất gia đình, Các sản phẩm của Đa Sỹ nổi tiếng bởi độ bền, sắc, cứng hơn bất cứ sản phẩm rèn nào trong vùng đồng bằng Bắc Bộ. Những lưỡi mác, những ngọn giáo Đa Sỹ đã góp phần viết nên lịch sử chống ngoại xâm hào hùng của dân tộc” .

Chúng tôi về Đa Sỹ vào một buổi sáng sớm- thời gian các máy đập bắt đầu hoạt động mạnh. Tuy chỉ đi ngoài đường nhưng âm thanh chát chúa vẫn xoáy vào màng tai từng hồi, từng hồi. Có lẽ người dân ở đây đã quá quen với nó, hay như lời ông Đinh Công Đoán- nguyên Chủ tịch Hiệp hội làng nghề (HHLN) Đa Sỹ, “mọi thứ qua đi theo tiếng ồn của năm tháng, theo sự hiện diện, có sẵn từ trước đó rồi”.

Nguy cơ mai một

DM2

Theo chỉ dẫn của người dân nơi đây, chúng tôi đã có mặt tại nhà ông Trần Văn Thuận, một trong những nghệ nhân lâu đời của làng. Nơi ở của ông là gian nhà đon sơ, rộng chừng 40m2 được bố trí đơn giản. Ngoài một cái giường, một cái bàn thờ, một bộ bàn ghế tiếp khách cùng với 1 chiếc ti vi, thì chỉ có những bức ảnh ông chụp trong hội thi nghề. Khi chúng tôi đến , ông vẫn đang miệt mài với công việc ưa thích của mình. Ông nói vói chúng tôi với một giọng buồn buồn

“ Nhà tôi có 5 cháu, đều theo nghề rèn của cha ông hết, nhà chúng tôi đã làm được 5 đời rồi nhưng không biết rồi cháu chắt của chúng tôi có theo nghề này hay không, bây giờ làm kỹ sư bác sỹ mới có tiền để sinh sống chứ làm nghệ nhân như ông bà chúng nó thì chỉ có đói”.

Theo ông Thuận, hiện giờ hàng ngoại nhập, đặc biệt là hàng Trung Quốc, với nhiều chủng loại, mẫu mã giá thành cạnh tranh nên không có nhiều người đặt mua dao kéo ở đây. Trước đây, dao kéo đều được làm thủ công hoàn toàn bằng tay nên năng suất không cao nhưng bây giờ có máy móc nên năng suất có cao hơn nhưng do giá sắt thép lại tăng nên những người dân nơi đây không thể mưu sinh bằng nghề truyền thống được, hầu hết những nhà nào còn giữ được nghề đều có thêm một nghề phụ khác.

DM3

Ông Thuận nhớ lại : “ Hồi xưa ở đây ngày nào cũng tiếng gò tiếng búa nghe rất vui tai trẻ em bấy giờ đã quen với những âm thanh như thế rồi, còn bây giờ chỉ còn nghe văng vẳng đâu đây mà thôi”.

 

Thực trạng hiện nay là dù ngươi dân nơi đây vẫn rất yêu nghề và cố gắng sống với nó nhưng có thể thấy hầu hết các gia đình đều chuyển nghề hoặc có giữ được nghề rèn thì cũng làm thêm những nghề khác để có thể mưu sinh.

 

Làng Đa Sỹ đã hơn 1000 tuổi với nghề rèn truyền thống và nằm trong danh sách làng nghề cổ truyền cần được bảo tồn vậy mà giờ đây đang có nguy cơ bị mai một, liệu rằng lại có một làng nghề cổ truyền nữa bị biến mất giống như Cốm Làng Vòng, hay Làng Hoa ngọc Hà ngày trước? Những người dân Đa Sỹ rất mong các ban ngành, các cấp chính quyền đia phương cùng nhà nước có chính sách hợp lý để bảo tồn làng nghề Đa Sỹ nói riêng và các làng nghề khác nói chung.

Advertisements
Published in: on November 5, 2009 at 6:07 pm  Leave a Comment  

The URI to TrackBack this entry is: https://nhabaotre28b.wordpress.com/2009/11/05/lang-ngh%e1%bb%81-ren-da-s%e1%bb%b9-t%e1%bb%93n-t%e1%ba%a1i-hay-khong-t%e1%bb%93n-t%e1%ba%a1i%e2%80%a6-d%c6%b0%c6%a1ng-minh/trackback/

RSS feed for comments on this post.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: