Bài tập nhóm 2 – đã sửa ngày 27 tháng 10

Internet: Xu hướng phát triển của báo chí

Các cuộc cách mạng khoa học công nghệ đã làm thay đổi hoàn toàn bộ mặt của thế giới. Nó tạo ra một đế chế mới – đế chế của công nghệ truyền thông đa phương tiện. Và báo chí cũng không nằm ngoài quy luật của sự thay đổi ấy.

Xu hướng phát triển mới

Sự biến đổi của các loại hình báo chí có sự liên quan mật thiết đến yếu tố công nghệ. Thế kỷ 15, với sự ra đời của chiếc máy in đầu tiên, nó đã nhanh chóng được phổ biến một cách rộng khắp. Vào đêm Giáng sinh năm 1906, con người đã chứng kiến sự ra đời của sóng vô tuyến và các thập niên tiếp theo là sự ứng dụng rộng rãi sóng phát thanh. Năm 1911, nhà khoa học Boris Rosing thành công trong việc tạo hệ thống TV sử dụng bộ phận hình gương để phát hình tới ống điện tử Braun (ống cathode) trong đầu nhận. Đây là hai động lực chính cho sự “lên ngôi” của radio và TV ở khắp các hang cùng ngõ hẻm.

Ngày 13-11-1990, Tim Berners Lee đã viết trang web đầu tiên. Tiếp sau đó là sự phát triển mạnh mẽ của mạng Internet và các thiết bị có khả năng hoạt động trên nền tảng Internet như máy tính hay điện thoại di động. Ngay lập tức, con người được chứng kiến sự bùng nổ nhanh chóng của “Multimedia” hay “truyền thông đa phương tiện”. Nó là sự kết hợp của ngôn ngữ viết, ảnh, video, âm thanh, thiết kế đồ họa và các phương thức tương tác khác trên trang web nhằm truyền tải một câu chuyện, vấn đề một cách đa diện, thuyết phục nhất và đầy đủ thông tin nhất.

Đối với ngành báo chí nói riêng, đặc biệt là báo điện tử và các kênh truyền hình trực tuyến, phóng sự đa phương tiện chính là tương lai của sự phát triển. Với khả năng tích hợp cả 3 loại hình báo chí đi trước là báo in, phát thanh và truyền hình, cùng với khả năng tương tác mạnh mẽ, báo điện tử đã thu hút được một lượng độc giả ngay từ khi mới ra đời. Nó đã, đang và sẽ có những tác động sâu sắc hơn nữa đến bộ mặt báo chí thế giới.

Dưới đây là một số bảng thống kê của WAN về số lượng xuất bản báo in trong những năm gần đây, cũng như nhu cầu truy cập thông tin qua các nguồn.

clip_image001

clip_image002

clip_image003

Qua các bảng thống kê, chúng ta có thể thấy rõ hơn thực trạng của báo chí thế giới trong giai đoạn hiện nay.

Cuộc cạnh tranh sống còn giữa các loại hình báo chí

Sự biến đổi của các loại hình báo chí cũng có sự liên quan mật thiết đến văn hóa truyền thông. Báo in, truyền thanh, truyền hình, về bản chất, vẫn là các phương tiện truyền thông một chiều. Người đọc/nghe/xem luôn luôn ở vị trí độc giả thụ động trong tiếp nhận thông tin. Quá trình phản hồi, nếu có, cũng diễn ra một cách yếu ớt và chậm, do sự hạn chế về hạ tầng công nghệ. Tuy nhiên, với mặt bằng dân trí và giáo dục ngày càng tiến bộ, độc giả sẽ không thể tiếp tục chấp nhận vị trí thụ động như trước. Họ muốn vừa là “người tiêu dùng” thông tin, vừa có thể tự sản xuất và phổ biến thông tin. Mặt khác, kênh thông tin phản hồi từ phía độc giả cũng ngày càng trở nên quan trọng với giới báo chí trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt để giữ vững thị phần và tiếp tục phát triển. Bởi vậy, sự ra đời của báo điện tử đã đáp ứng nhu cầu nói trên của độc giả. Thông qua khả năng phản hồi gần như tức thời, độc giả có thể trực tiếp tham gia xây dựng và định vị nội dung cho tờ báo. Họ cũng có thể thoải mái chọn lựa một cách nhanh chóng và hầu như miễn phí các kênh thông tin trực tuyến có thể đáp ứng tối đa mọi nhu cầu thông tin của họ.

Máy tính để bàn, máy tích xách tay, điện thoại di động, máy ảnh số, blog, mạng xã hội, e-mail, chat… tất cả đều đang tạo thuận lợi cho việc kiến tạo nội dung ở mức độ mà mới chỉ hai thập niên trước đây chúng ta không thể nào hình dung nổi. Đó chính là sự tham gia làm báo của mọi người, ở mọi nơi và vào mọi lúc. Nói cách khác, độc giả đang tiến nhanh trên con đường trở thành độc giả chủ động. Khái niệm mới này chắc chắn sẽ buộc các tờ báo phải thay đổi cơ bản cách xây dựng nội dung và tiếp cận giới độc giả của mình, nếu như họ còn muốn tiếp tục tồn tại. Internet đang vẽ lại bản đồ báo chí thế giới.

Thời gian qua, thế giới đã và đang chứng kiến sự “công phá” mãnh liệt của báo điện tử nói riêng và các phương tiện truyền thông trực tuyến nói chung đến các phương tiện báo chí truyền thống khác như báo in, phát thanh, truyền hình. Sự tích hợp cả xem/nghe/đọc trên báo điện tử đã khiến cho các độc giả chuyển dần sang thói quen đọc báo điện tử hàng ngày, đặc biệt là độc giả trẻ. Điều đó dẫn đến việc báo in, phát thanh, truyền hình mất dần độc giả. Sự chuyển dịch thói quen của độc giả dẫn đến hệ quả tất yếu là doanh thu từ phát hành và quảng cáo trên báo in đang giảm sút nghiêm trọng. Doanh thu quảng cáo trên radio và truyền hình cũng đang đối mặt với những thách thức lớn, không còn trong tương lai mà đã xuất hiện ngay ở thì hiện tại. Tại Mỹ, trong năm vừa qua, nhiều tờ báo in lâu đời đã phải đóng cửa, sa thải nhân viên hoặc tái cấu trúc hoạt động để phù hợp với tình hình mới.

Với báo in, một hướng đi đang được nhiều tờ báo in lựa chọn là mạnh dạn tiến vào hoạt động trên “sân chơi” mới là Internet. Thậm chí, họ từng bước lấy Internet làm môi trường hoạt động chủ yếu, chấp nhận đổi mới, chấp nhận mạo hiểm, rủi ro để giành giật lại độc giả. Đồng thời, họ cải tổ triệt để quy trình làm việc của báo in, hướng vào việc đưa những thông tin chuyên sâu với chất lượng cao, tương hợp chặt chẽ với ấn bản điện tử để khai thác tối đa sức mạnh của Internet. Một ví dụ cụ thể là sự cải tổ của New York Times, tờ nhật báo uy tín hàng đầu nước Mỹ. Thời gian qua, tờ báo này đã thay đổi văn hóa làm việc như sau: Thay đổi về nhịp độ sản xuất tin tức: thay vì “một hạn chót mỗi ngày” (one deadline per day) là chế độ 24/7 (24 giờ mỗi ngày và 7 ngày mỗi tuần). – Thay đổi hoạt động của nhà báo: thay vì là nhà báo cho một loại hình báo chí, trở thành “người kể chuyện” (storyteller) cho nhiều loại hình. Thay đổi cách tư duy của chính tờ báo: từ “nhà sản xuất báo” trở thành “nhà cung cấp nội dung.” Thay đổi cách nhìn về bạn đọc: bạn đọc trở thành trung tâm và là người quyết định (thay vì tờ báo là trung tâm và quyết định luôn người ta đọc gì).

Với truyền hình, bên cạnh việc tích cực đưa các nội dung video lên Internet để mở rộng thị phần, ngành này cũng đang phát triển mạnh lĩnh vực truyền hình cáp. Lợi thế của truyền hình cáp là họ có thể thông báo ngay cho nhà quảng cáo chỉ sau một đêm đã có bao nhiêu người đón xem chương trình, mà nhà quảng cáo thì bao giờ cũng thích “tiền tươi, thóc thật”.

Với phát thanh, các nhà đài tích cực phát triển các nội dung nhằm vào từng nhu cầu chuyên biệt của các lớp độc giả, như nhu cầu âm nhạc, giải trí của thính giả trẻ, hay của những người thường xuyên đi xe hơi. Mặt khác, nhiều đài phát thanh đã tích cực đưa các nội dung thông tin của mình lên mạng Internet, và trong nhiều trường hợp, kênh Internet lại đang trở thành một phương tiện đắc lực cho các nhà đài trong việc giữ chân độc giả, mà tổ hợp phát thanh – truyền hình BBC (Anh) là một ví dụ.

Trong khi multimedia ở các nước Châu Âu và Mỹ đang phát triển mạnh mẽ thì ở Việt Nam, khái niệm về truyền thông đa phương tiện còn khá mới mẻ. Ngoài báo in, phần lớn các tòa báo ở Việt Nam đã mở thêm trang web để cập nhật thông tin nhanh chóng và phục vụ một số lượng đông đảo người dùng Internet. Họ cũng đã bắt đầu biết khai thác lợi thế của Internet bằng việc phát trực tuyến hoặc phát lại các các chương trình truyền hình, phim, radio hay các đoạn video clip. Tiêu biểu trong số đó có trang phimanh.net thuộc VNExpress; www.vnntv.vn; www3.tuoitre.com.vn/Media; hay www.vtc.com.vn. Tuy nhiên tất cả đều ở hình thức phát lại và chủ yếu mang tính giải trí.

Internet ra đời đã đặt ra yêu cầu mới cho đội ngũ phóng viên

Rõ ràng, yếu tố “trực tuyến” là ưu thế độc quyền của báo điện tử mà báo viết không bao giờ có được. Vì thế yêu cầu đối với một phóng viên thời đại “số hóa” là họ phải học hỏi và tìm hiểu các công cụ tìm kiếm khác nhau, làm thế nào để đính kèm các tài liệu word vào email, hay làm thế nào để tìm được URL (đường dẫn)… Họ phải làm chủ được công nghệ, trang thiết bị: sử dụng thành thạo máy tính, có khả năng truy cập mạng… để đưa thông tin đến bạn đọc nhanh nhất và đảm bảo cho tính trực tuyến của “Báo điện tử” như nó vốn có.

Phóng viên báo mạng điện tử phải thường xuyên xem những bài báo mẫu trực tuyến để tìm ra cho mình một phong cách riêng. Người phóng viên phải tìm hiểu những gì họ muốn viết và dựa trên nền tảng cũng như điều họ quan tâm. Họ phải coi “vùng” đó như nét đặc trưng hay chuyên môn của mình. Nói tóm lại có thể gọi đó là mục “tủ” của họ.

Họ phải tra cứu các trang web về mục “tủ” của mình, xác định xem điều gì giúp cho bài viết trở nên hấp dẫn, đầy đủ để tránh không rơi vào “bẫy” của sự lê thê, lủng củng.

Một yêu cầu không thể thiếu nữa là phóng viên phải biết một số ngoại ngữ căn bản: như tiếng Anh, tiếng Pháp… Ngôn ngữ chính là chìa khoá đưa họ đến với thông tin và giúp họ tiếp cận với những phương tiện hiện đại.

Yêu cầu khác nữa với phóng viên là giỏi chuyên môn, vững nghiệp vụ…

Internet ra đời đặt ra yêu cầu mới cho các nhà quản lí

Sự phát triển của báo điện tử đã làm thay đổi bộ mặt về công nghệ thông tin nước ta, phần lớn báo chí phát huy được tính tích cực của mình (góp phần phòng chống bệnh quan liêu, nâng cao dân trí, sáng tạo xã hội, dân chủ hóa đời sống xã hội…). Tuy nhiên, vẫn còn một số kẻ lợi dụng “báo chí” để tuyên truyền chống phá cách mạng, làm ảnh hưởng đến uy tín của Đảng. Một số cơ quan báo chí thiếu nhạy bén về chính trị; một số người viết báo chưa chịu khó nghiên cứu; yếu kém về đạo đức… Bên cạnh đó, báo điện tử Việt Nam vẫn còn là một thể loại báo chí non trẻ nên còn nhiều hạn chế cần phải khắc phục. Những thông tin không chính xác, lệch lạc, nếu không được kiểm soát chặt chẽ khi đưa lên báo điện tử sẽ gây những hậu quả nghiêm trọng do sự phát tán rất nhanh. Làm thế nào để tờ báo có nội dung nghiêm túc, đúng đắn, định hướng được dư luận xã hội? Để làm được điều này, người phụ trách, ngoài kinh nghiệm, tay nghề cao, còn phải có bản lĩnh chính trị vững vàng.

Mặt khác, chính xu hướng phát triển của báo chí theo hướng truyền thông đa phương tiện, nghĩa là các trang wed, blog, diễn đàn được phát triển tự do. Và báo chí dần tiến đến báo chí công dân theo Danny Dagan – Trưởng  ban điện tử của  News Group Digital (Vương quốc Anh) – nhấn mạnh trong phần thuyết trình của mình: “Hãy để độc giả tạo ra cuộc đối thoại”; hay có thể hiểu độc giả chính là tác giả của bài báo.

Theo ông, những bài viết của độc giả thường có chất lượng cao vì họ không phải chịu những sức ép của tòa soạn và được viết trong tâm trạng nhiều cảm hứng. “Nếu bạn coi thường những ý kiến của độc giả, bạn đã hoàn toàn sai lầm” – Danny khẳng định.

Nghĩa là sự quản lý cũng sẽ bước sang một giai đoạn mới đầy cam go, thông tin sẽ được upload một cánh tự do nên sự quản quản lý cũng sẽ rất khó khăn. Đây sẽ là một câu hỏi lớn đối với các nhà quản lý báo chí. Vừa qua, Bộ Văn hoá – Thông tin đã khảo sát, chấn chỉnh hệ thống báo điện tử Việt Nam và nhận định rằng, những quy định quản lý báo chí hiện nay quả thực chưa phù hợp với sự phát triển của báo điện tử và đây chính là một vấn đề cấp bách mà Bộ Văn hoá – Thông tin cần phải rà soát lại để có những quy định mới đối với hoạt động của báo điện tử.

Chính nhờ ứng dụng thành tựu của các nhà sáng chế, các thành tựu của cuộc cách mạng khoa học công nghệ nên cả thế giới nói chung và ngành Báo chí nói riêng đã có được diện mạo hoàn toàn mới. Báo chí bước sang một giai đoạn mới giai đoạn của báo điên tử, giai đoạn của Wed 2.0 với những tiện ích mới lạ.

Bài tập môn Báo mạng điện tử:

Nhóm 2:

Lê Đức Hiệp

Trần Thị Huệ

Trần Hồng Ánh

Phan Bảo Anh

Advertisements
Published in: on October 12, 2009 at 7:29 am  Comments (1)  

The URI to TrackBack this entry is: https://nhabaotre28b.wordpress.com/2009/10/12/internet-xu-h%c6%b0%e1%bb%9bng-phat-tri%e1%bb%83n-c%e1%bb%a7a-bao-chi/trackback/

RSS feed for comments on this post.

One CommentLeave a comment

  1. – Thông tin không gắn nhiêù với chủ để
    – copy mà không xử lý thông tin (chúng tôi…)
    – Các tiểu mục không cân đối với nhau


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: